Σημάδια «πρόωρης γήρανσης»

του Μενέλαου Γκίβαλου*

Το κρίσιμο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα και η κοινωνία μας δεν φαίνεται να συνειδητοποιείται στην πραγματική του έκταση και στο ιστορικό του βάθος ούτε από την πολιτική εξουσία ούτε από το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας. Το γεγονός δηλαδή ότι το οικονομικό – καταναλωτικό πρότυπο που διαμορφώθηκε σταδιακά τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια βρίσκεται πέραν των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας, οι οποίες έχουν καθηλωθεί από δομικές στρεβλώσεις και δυσλειτουργίες, που ξεκινούν από το πελατειακό κράτος και το σύστημα της διαπλοκής και εκτείνονται σε ολόκληρη σχεδόν την πυραμίδα του θεσμικού μας πλαισίου.

Η συνειδητοποίηση της ιστορικής αυτής κρίσης, την οποία διέρχεται η χώρα, απαιτεί ,όμως, συλλογικές στάσεις, γενναίες αποφάσεις και επαναπροσδιορισμό των ατομικών αλλά και των συλλογικών / κοινωνικών μας στόχων. Έχουμε ήδη «ξοδέψει» το εθνικό προϊόν που θα παραχθεί τα επόμενα χρόνια γι’ αυτό και θα πρέπει να ακολουθήσουμε ένα «μετριασμένο» καταναλωτικό πρότυπο και να προωθήσουμε μια νέα δέσμη επιλογών για την παραγωγική ανάπτυξη και προοπτική της χώρας.

Σε τέτοιες κρίσιμες περιόδους απαιτείται ισχυρή πολιτική εξουσία με βούληση, με επεξεργασμένο σχέδιο και στρατηγική, ικανή να ερμηνεύσει και να πείσει τους πολίτες για τις επιβαλλόμενες θυσίες. Όμως η σημερινή κυβέρνηση βρίσκεται σε κατάσταση «νευρικής κρίσης» και όχι μόνο δεν προωθεί ένα ενιαίο και συγκροτημένο πλαίσιο αποφάσεων και δράσεων, αλλά παραμένει στην πράξη παρατηρητής και αναλυτής των γεγονότων.

Υπάρχει εμφανές κενό Πολιτικής τόσο στη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων όσο και στον κεντρικό σχεδιασμό και συντονισμό των επιλογών. Αντικρουόμενες αποφάσεις, διαφωνίες μεταξύ υπουργών, ενώ γενικώς μέσω του διαλόγου, που καθίσταται τελικώς αυτοσκοπός και όχι μέσον για τη λήψη αποφάσεων, η κυβέρνηση απλώς «διαλογίζεται», γι’ αυτό και φτάσαμε στο έσχατο σημείο να διαβουλεύεται ο Βούλγαρος πρωθυπουργός με τα μπλόκα των αγροτών στα σύνορα της χώρας μας… Ποιος πλήττει, άραγε, με την πολιτική του απουσία την αξιοπιστία της πατρίδας μας;

Ο πολύτιμος «οικονομικός χρόνος», η περίοδος των κρίσιμων αποφάσεων, έχει τελειώσει και μάλιστα αρνητικά. Γιατί σε αυτή την πρώτη κρίσιμη φάση η κυβέρνηση, αντί να ενισχύει, αρχίζει να αποδυναμώνει η ίδια τα πολιτικά και κοινωνικά της «ερείσματα».

Σ’ αυτή την πρώτη, κρίσιμη, φάση η κυβέρνηση, αντί να ενισχύει, αρχίζει να αποδυναμώνει η ίδια τα πολιτικά και κοινωνικά της «ερείσματα».

Η ελληνική κυβέρνηση δεν μπόρεσε να εμφανιστεί αποφασιστική και πειστική προς το «εξωτερικό» κι αυτό αποτελεί μια πρώτη σημαντική απώλεια. Οι πιέσεις, οι εκβιασμοί, οι κερδοσκοπικές παρεμβάσεις στα επιτόκια δανεισμού είναι προϊόν της δικής της πολιτικής αδυναμίας και όχι αποτέλεσμα πλεκτάνης «σκοτεινών κύκλων». Γιατί, τελικώς, το υψηλότατο κόστος δανεισμού προεξοφλεί την εκτίμηση των αγορών ότι το οικονομικό πρόγραμμα δεν θα έχει επιτυχή αποτελέσματα και ότι η χώρα μας, ως πολιτική ηγεσία και ως κοινωνία, δεν διαθέτει τη βούληση και τη δυνατότητα να επιχειρήσει και να επιτύχει ριζικό επαναπροσανατολισμό της μέχρι τώρα πορείας.

Ένα σημαντικό πλεονέκτημα που διαθέτει βεβαίως η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και ο πρωθυπουργός είναι η διαπίστωση ότι αποτελούν για την κοινωνία μας τη μόνη δυνατότητα για τη διέξοδο από την κρίση. Όμως κι αυτό της το πλεονέκτημα η κυβέρνηση το αποδυναμώνει με συστηματικό τρόπο.

Τόσο η υπόθεση της χορήγησης ιθαγένειας και δικαιώματος ψήφου στους μετανάστες όσο και το άνοιγμα των υποθέσεων με τις Εξεταστικές Επιτροπές υπάρχει σαφής κίνδυνος να οδηγήσουν σε εσωτερικές εντάσεις, να διχάσουν τους πολίτες, θέτοντας πολιτικά και ιδεολογικά διλήμματα, και, τελικώς, να μετατοπίσουν την «πολιτική ατζέντα» σε θέματα που δεν αντιστοιχούν στις προτεραιότητες της σημερινής πολύπλευρης κρίσης.

άντε σιγά - σιγά ...

Όλα αυτά τα επικίνδυνα συμπτώματα, του πολιτικού κενού, των αντιφάσεων και της έλλειψης συντονισμού, της αδυναμίας διαχείρισης των κρίσεων, παραπέμπουν σε κυβερνητικά σχήματα που λόγω της πολύχρονης παραμονής τους στην εξουσία εκδηλώνουν συμπτώματα «χαλάρωσης», «αποσυντονισμού», αδυναμίας να λάβουν σημαντικές αποφάσεις στον «κρίσιμο» χρόνο. Φαίνεται ότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ εκδηλώνει ήδη συμπτώματα «πρόωρης γήρανσης», τα οποία αν δεν μπορέσει εγκαίρως να αντιμετωπίσει, θα βρεθεί και η ίδια αλλά και η χώρα υπό καθεστώς πολιτικής και οικονομικής κηδεμονίας. Γιατί, όπως πορευόμαστε, φαίνεται ότι και «αλλάξαμε και βουλιάζουμε»…

* Ο Μενέλαος Γκίβαλος είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Περισσότερα εδώ

Permalink